CBD en THC zijn de twee bekendste stoffen in de cannabisplant, en ze worden vaak door elkaar gehaald. Dat is niet zo vreemd. Ze worden in dezelfde plant gemaakt, uit dezelfde uitgangsstof, en hebben precies dezelfde chemische formule. Toch zorgt maar \u00e9\u00e9n van de twee voor de roes waar cannabis om bekendstaat. Het verschil zit in hoe de atomen gerangschikt zijn, en dat kleine detail heeft grote gevolgen voor hoe de stoffen op het lichaam werken. Hier lees je wat onderzoek echt zegt.<\/p>\n\n\n\n
In het kort<\/p>\n\n\n\n
De cannabisplant maakt meer dan honderd verschillende cannabino\u00efden, maar CBD en THC komen het meest voor. Beide beginnen als hetzelfde molecuul, cannabigerolzuur (CBGA), dat soms de moederstof wordt genoemd. Enzymen in de klierharen van de plant zetten CBGA verder om. Het enzym THCA-synthase maakt er THCA van, en het enzym CBDA-synthase maakt er CBDA van.<\/p>\n\n\n\n
In de levende plant bestaan de stoffen dus als zuren, THCA en CBDA. Pas als het materiaal wordt verhit, bijvoorbeeld door roken, verdampen of bakken, splitst er een carboxylgroep af en worden de zuren THC en CBD. Dit proces heet decarboxylatie. Daarom heeft rauwe cannabis niet hetzelfde effect als verhitte.<\/p>\n\n\n\n
Het resultaat zijn twee moleculen met dezelfde formule: 21 koolstofatomen, 30 waterstofatomen en 2 zuurstofatomen. Het verschil is dat THC een gesloten ring heeft waar CBD een open ring en een extra hydroxylgroep heeft. Het klinkt als een detail, maar de vorm bepaalt in welke receptoren in het lichaam het molecuul past.<\/p>\n\n\n\n
Of een plant rijk wordt aan THC of CBD, hangt grotendeels af van de genen. De Nederlandse onderzoeker Etienne de Meijer en zijn collega\u2019s toonden in 2003 aan dat \u00e9\u00e9n enkele genlocus dat bepaalt. Een plant die de THC-variant van beide ouders erft, wordt THC-dominant, een plant met de CBD-variant van beide wordt CBD-dominant, en een plant met van elk \u00e9\u00e9n variant komt ergens daartussen uit.<\/p>\n\n\n\n
Dit verschil ligt ten grondslag aan de indeling in hennep en drugscannabis. Industri\u00eble hennep is veredeld voor vezels, zaden en CBD en heeft een zeer laag THC-gehalte. In de EU mogen alleen hennepsoorten uit de gemeenschappelijke rassencatalogus van de EU met landbouwsteun worden geteeld, en ze mogen maximaal 0,3 procent THC bevatten. De indeling in sativa en indica<\/a> zegt daarentegen weinig over de gehaltes aan CBD en THC.<\/p>\n\n\n\n Historisch gezien werd CBD trouwens als eerste ontdekt. De Amerikaanse chemicus Roger Adams isoleerde CBD in 1940 uit wilde hennep uit Minnesota. THC werd pas in 1964 ge\u00efsoleerd, door Yechiel Gaoni en Raphael Mechoulam in Isra\u00ebl. Meer over het lange verleden van de plant lees je in ons artikel over de geschiedenis van cannabis<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Het lichaam heeft een eigen systeem voor cannabino\u00efden, het endocannabino\u00efdesysteem. Het bestaat uit receptoren, vooral CB1 en CB2, en uit lichaamseigen stoffen die eraan binden. CB1-receptoren komen veel voor in de hersenen en het zenuwstelsel, terwijl CB2 vooral in het immuunsysteem zit.<\/p>\n\n\n\n THC heeft een vorm die in de CB1-receptor past en activeert die, ongeveer zoals de lichaamseigen cannabino\u00efden, maar sterker en langer. Dat zorgt voor de roes: een veranderd tijdsbesef, euforie, meer eetlust en soms onrust of een slechter kortetermijngeheugen.<\/p>\n\n\n\n CBD activeert CB1 niet op dezelfde manier en maakt je daarom niet high. In plaats daarvan be\u00efnvloedt het verschillende andere systemen. Laboratoriumonderzoek op cellen wijst erop dat CBD kan werken als een zogeheten negatieve allosterische modulator van CB1. Dat betekent dat CBD aan een andere plek op de receptor bindt en die minder gevoelig maakt voor stoffen als THC. Hoeveel dit in het menselijk lichaam uitmaakt, is nog niet helemaal duidelijk.<\/p>\n\n\n\n Je leest soms dat CBD helemaal niet psychoactief is. Dat klopt niet helemaal. CBD werkt op de hersenen en kan bijvoorbeeld moe maken, maar het geeft geen roes, en de Wereldgezondheidsorganisatie WHO concludeerde in 2018 dat CBD bij mensen geen tekenen van misbruik- of verslavingspotentieel laat zien.<\/p>\n\n\n\n Het interessantste aan CBD en THC is misschien hoe ze elkaar be\u00efnvloeden. Een Brits onderzoek uit 2013 gaf gezonde vrijwilligers CBD v\u00f3\u00f3r een dosis THC. De groep die CBD had gekregen, ervoer minder paranoia en had minder geheugenproblemen dan de groep die een placebo kreeg.<\/p>\n\n\n\n Een vervolgonderzoek van dezelfde onderzoeksgroep in 2023 gaf een genuanceerder beeld. Daarin kregen 46 mensen cannabis met verschillende verhoudingen tussen CBD en THC, in hoeveelheden die gebruikelijk zijn in cannabis. Deze keer dempte CBD de acute effecten van THC niet. De conclusie is dat verhoudingen en hoeveelheden ertoe doen, en dat je er niet op kunt rekenen dat een beetje CBD de scherpe kantjes van veel THC afhaalt.<\/p>\n\n\n\n Hier komt het entourage-effect om de hoek kijken. De term beschrijft het idee dat de stoffen van de plant samen beter werken dan afzonderlijk. Farmacoloog Ethan Russo heeft beschreven hoe CBD, andere cannabino\u00efden zoals CBN<\/a> en terpenen zoals myrceen, limoneen en pineen elkaar kunnen versterken en in balans houden. Het is een van de redenen waarom veel mensen fullspectrumproducten verkiezen boven pure ge\u00efsoleerde CBD. Het onderzoek op dit gebied groeit, maar er moet nog veel worden onderzocht in gecontroleerde studies bij mensen.<\/p>\n\n\n\nHoe CBD en THC werken in het lichaam<\/h2>\n\n\n\n
THC: activeert CB1<\/h3>\n\n\n\n
CBD: werkt op andere manieren<\/h3>\n\n\n\n
Wanneer CBD en THC samenwerken<\/h2>\n\n\n\n
CBD en THC vergeleken<\/h2>\n\n\n\n