Op 7 april 2025 begon Nederland met de experimentele fase van de proef met gereguleerde cannabis, het wietexperiment. Tien gemeenten, ongeveer 80 coffeeshops en maximaal tien aangewezen telers moeten laten zien dat een gereguleerde keten van teelt tot verkoop in de praktijk kan werken. Het eerste jaar zit er nu op.
Volg je het cannabisbeleid in Europa, dan is Nederland eigenlijk een live-experiment van hoe gereguleerde cannabis eruit kan zien. Kort gezegd: het gaat beter dan veel mensen verwachtten, maar niet zonder problemen.
In het kort
- De proef begon op 7 april 2025 in tien gemeenten, waaronder Breda, Tilburg, Groningen en Arnhem.
- De deelnemende coffeeshops mogen alleen cannabis van aangewezen telers verkopen.
- De toezichthouder vond in het eerste jaar geen aanwijzingen voor criminele infiltratie.
- Hasj was de grootste uitdaging, omdat Marokkaanse hasj niet legaal kan worden geïmporteerd.
- De proef loopt tot in 2029 en kan met 18 maanden worden verlengd.
Waar het experiment om draait
Het wietexperiment is de poging van de Nederlandse overheid om een juridische tegenstrijdigheid op te lossen die al tientallen jaren bestaat. Coffeeshops mogen dankzij het gedoogbeleid al lang cannabis verkopen, maar de inkoop bij telers is altijd illegaal geweest. Het experiment verbindt aangewezen telers rechtstreeks met de deelnemende coffeeshops en sluit de illegale aanvoer uit.
De experimentele fase duurt vier jaar, tot in 2029, met de mogelijkheid van 18 maanden verlenging. Of de regels in het hele land gaan gelden, wordt pas na de evaluatie besloten.
Het eerste jaar in cijfers
Na een jaar verkochten ongeveer 76 coffeeshops alleen nog gereguleerde cannabis. De grootste teler, CanAdelaar, zag zijn omzet stijgen van 17,7 miljoen Amerikaanse dollar in 2024 naar 47,3 miljoen Amerikaanse dollar in de twaalf maanden tot september 2025, een duidelijk teken dat de vraag in de gereguleerde keten echt is.
De toezichthouder voerde in de loop van het jaar 46 inspecties uit bij de telers en constateerde 42 overtredingen, vooral rond registraties in het volgsysteem en beveiliging. Dat leidde tot 19 waarschuwingen en vier boetes tussen 1.000 en 20.000 euro. Er werden geen aanwijzingen voor criminele infiltratie gevonden, en het dagelijks leven in de deelnemende steden ziet er grotendeels hetzelfde uit als voorheen. De burgemeester van Breda meldt geen straathandel en geen daling van de verkoop.
Amsterdam doet echter niet mee. Het kabinet wees in 2023 het stadsdeel Oost aan, maar de Tweede Kamer stemde in maart 2024 tegen, waardoor de proef nog steeds tien gemeenten omvat.
Wat er misging
De start was rommelig. In de weken ervoor schreven coffeeshophouders aan de burgemeesters dat de datum van 7 april niet haalbaar was. Ze kwamen betaalbare toppen, hasj van goede kwaliteit, voorgedraaide joints, edibles en de populaire soorten waar klanten echt om vragen tekort. Naar verwachting zouden maar ongeveer zeven van de tien telers vanaf het begin kunnen leveren.
Al tijdens de overgangsfase, vanaf juni 2024, mochten coffeeshops zowel gereguleerde cannabis als hun oude gedoogde voorraad verkopen. Voor hasj spraken de burgemeesters af tot 10 juni 2025 niet op te treden tegen illegale hasj, en die periode werd later verlengd tot 1 september 2025 om telers de tijd te geven hun productie op te schalen.
Hasj was de grootste hoofdpijn. Marokkaanse hasj is goed voor ongeveer 20 procent van het Nederlandse cannabisgebruik, maar kan niet legaal worden ingekocht, omdat Marokko export voor recreatief gebruik niet toestaat en internationale verdragen in de weg staan. De Nederlandse hasj die voor de proef wordt gemaakt, werd omschreven als sterker en duurder dan klanten gewend waren, met een lager CBD-gehalte dan traditionele Marokkaanse hasj. In september 2025 was het aanbod flink verbeterd: één coffeeshop ging van drie legale hasjsoorten in april naar vijftien in september. De importvraag is echter nog steeds niet opgelost.
Hasj met veel CBD en bijna geen THC bestaat nu al als CBD-hasj, dat in grote delen van Europa legaal wordt verkocht. Ons assortiment vind je in de categorie CBD-hasj.
De politiek
De proef heeft brede steun in de Tweede Kamer. In maart 2026 werd een motie van ChristenUnie en SGP om de proef te stoppen verworpen; slechts 39 van de 150 Kamerleden stemden voor. Het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA heeft bovendien in het coalitieakkoord vastgelegd dat de proef wordt voortgezet en geëvalueerd.
Het grootste risico was politiek. Toen het kabinet in juni 2025 viel, verklaarde de Tweede Kamer de proef controversieel, waardoor er geen grote wijzigingen konden worden doorgevoerd tot er een nieuw kabinet was.
De proef trekt ook in het buitenland belangstelling. In december 2025 maakte het Canadese cannabisbedrijf Cronos Group bekend dat het CanAdelaar overneemt voor 57,5 miljoen euro plus een earn-out. De deal wacht nog op goedkeuring van de Nederlandse autoriteiten.
Het laatste nieuws uit het najaar van 2026
In september 2026 publiceerden onderzoekers van het Trimbos-instituut, RAND Europe en Breuer&Intraval hun eerste vervolgmeting. Het gemiddelde aantal producten per coffeeshop was gestegen van 10,8 naar 34,2, en de prijs van toppen was gedaald van 12,06 naar 10,08 euro per gram. De onderzoekers vonden ook geen verschil in hoe vaak mensen cannabis gebruikten vergeleken met gemeenten buiten de proef.
Wat betekent het voor de rest van Europa?
Het wietexperiment is niet alleen een Nederlands verhaal. Het is een live-test of gereguleerde cannabis voor volwassenen kan werken in een Europese context, met alle juridische, logistieke en politieke complexiteit die daarbij hoort. Duitsland legaliseerde cannabis voor volwassenen in 2024, en hoe dat is gegaan lees je in ons artikel: De Duitse cannabiswet twee jaar later.
Ook Tsjechië laat zien dat Europa langzaam verandert. Meer daarover lees je in ons artikel over Cannafest en legalisering in Tsjechië.
Als de evaluatie goed uitvalt, heeft Nederland misschien een model dat andere landen kunnen overnemen. Na een jaar lijkt de conclusie dat regulering ingewikkeld is, dat het opbouwen van de keten tijd kost en dat hasj lastiger is dan toppen. Maar de proef loopt, de coffeeshops verkopen en op straat is het rustig. Dat is meer dan veel mensen verwachtten.
Wat is het wietexperiment?
Een Nederlandse proef waarbij coffeeshops in tien gemeenten alleen cannabis van aangewezen telers mogen verkopen. Het doel is te zien of een volledig gereguleerde keten van teelt tot verkoop werkt.
Wanneer begon het wietexperiment?
De experimentele fase begon op 7 april 2025 en loopt tot in 2029, met de mogelijkheid van 18 maanden verlenging.
Welke steden doen mee aan de proef?
Almere, Arnhem, Breda, Groningen, Heerlen, Maastricht, Nijmegen, Tilburg, Voorne aan Zee en Zaanstad.
Waarom was hasj een probleem?
Marokkaanse hasj, goed voor ongeveer een vijfde van het gebruik, kan niet legaal worden geïmporteerd. De Nederlandse hasj kreeg kritiek omdat die sterker en duurder is, al is het aanbod verbeterd.
Doet Amsterdam mee aan het wietexperiment?
Nee. De Tweede Kamer stemde in 2024 tegen het toevoegen van stadsdeel Oost, waardoor de proef nog steeds tien gemeenten omvat.
Bronnen
- Government of the Netherlands (2025). Experimental phase of the closed coffee shop chain experiment starts on April 7th.
- NL Times (2026). One year of Dutch regulated cannabis experiment an apparent success, fines issued.
- DutchNews (2026). One year of legal Dutch cannabis with no signs of crime.
- Courthouse News. The Netherlands is in the midst of a bold new experiment with cannabis.
- NL Times (2025). Regulated cannabis trial: participating coffeeshops can now sell regulated hashish.
- NOS (2024). Geen legale wietproef in Amsterdam, Kamer wil wel door met experiment.
- NOS (2025). Tweede Kamer praat verder over stikstof, niet over wietexperiment en kiesstelsel.
- Soft Secrets (2026). Ruime meerderheid Tweede Kamer steunt voortzetting wietexperiment.
- Cronos Group (2025). Cronos to enter the Netherlands with acquisition of Europe’s largest adult-use cannabis company.
- The Marijuana Herald (2026). Report: Netherlands regulated marijuana experiment brings lower prices and more product variety without increasing use.
