Toen Canada in 2018 cannabis legaliseerde, was een van de grote vragen wat er met alcohol zou gebeuren. Zouden mensen minder drinken nu cannabis legaal was, of zouden ze allebei gebruiken? Een Canadees onderzoek uit 2024 liet zien dat de bierverkoop na de legalisering daalde, terwijl de verkoop van sterke drank gelijk bleef. Ander onderzoek geeft echter een gemengder beeld. Hier bekijken we wat het onderzoek laat zien en wat er sindsdien met de alcoholverkoop in Canada is gebeurd.
In het kort
- Canada legaliseerde cannabis voor volwassenen op 17 oktober 2018.
- Een onderzoek in Drug and Alcohol Dependence (2024) liet zien dat de bierverkoop na de legalisering met ongeveer 3 procent daalde.
- De daling gold voor bier in blik en op fust. Bier in flessen en sterke drank werden niet geraakt.
- Een landelijk onderzoek uit 2025 vond daarentegen geen duidelijke verandering in de totale alcoholverkoop.
- Het onderzoek naar cannabis als vervanger van alcohol is gemengd, maar meer onderzoeken wijzen op vervanging dan op het omgekeerde.
Zo legaliseerde Canada cannabis
De Canadese cannabiswet, de Cannabis Act, trad op 17 oktober 2018 in werking. Daarmee werd Canada na Uruguay het tweede land ter wereld dat cannabis voor volwassenen landelijk legaliseerde. Volwassenen mogen in het openbaar tot 30 gram gedroogde cannabis bij zich hebben en tot vier planten per woning kweken voor eigen gebruik. Een jaar later, op 17 oktober 2019, mochten ook eetbare producten en concentraten worden verkocht.
De federale overheid is verantwoordelijk voor vergunningen en producteisen, terwijl de provincies en territoria bepalen hoe cannabis wordt verkocht. Daardoor verschillen de minimumleeftijd, winkels en regels bijvoorbeeld tussen Ontario, Quebec en Brits-Columbia. De legale markt is gestaag gegroeid. In het boekjaar 2024/25 werd voor 5,5 miljard Canadese dollar aan cannabis verkocht, een stijging van 6,1 procent ten opzichte van het jaar ervoor.
Wat liet het onderzoek zien over de bierverkoop?
Het onderzoek werd in 2024 gepubliceerd in het tijdschrift Drug and Alcohol Dependence door de onderzoekers Shweta Mital, Lindsay Bishop, Shawn Bugden, Paul Grootendorst en Hai Nguyen. Zij vergeleken de maandelijkse verkoop van bier van 2012 tot februari 2020 en van sterke drank van 2016 tot februari 2020, dus voor en na de legalisering. De methode heet een onderbroken tijdreeksanalyse en houdt rekening met seizoensschommelingen, zodat een gewone zomerpiek niet wordt aangezien voor een effect van de wet.
Het resultaat was dat de bierverkoop direct na de legalisering daalde, met 96 hectoliter per 100.000 inwoners in de eerste maand en daarna met nog eens 4 hectoliter per maand. Tussen september 2018 en februari 2020 kwam dat neer op een daling van ongeveer 3 procent. De daling gold voor bier in blik en op fust, terwijl bier in flessen niet werd geraakt. Ze was te zien in alle provincies behalve de Atlantische. De verkoop van sterke drank veranderde niet.
De onderzoekers noemen de daling bescheiden maar economisch betekenisvol en zien het als een teken dat sommige mensen cannabis kiezen in plaats van bier. Tegelijk wijzen ze erop dat onduidelijk is wat dit betekent voor de volksgezondheid, omdat de vervanging eerder gematigd drinken dan zwaar drinken kan betreffen.
Ander onderzoek geeft een gemengder beeld
Niet alle onderzoeken wijzen dezelfde kant op. Een landelijk onderzoek in Drug and Alcohol Review uit 2025 bekeek de alcoholverkoop in Canada tussen 2004 en 2022. Het vond geen directe en geen geleidelijke verandering in de totale alcoholverkoop na de legalisering. Het onderzoek liet ook zien dat de bierverkoop al langzaam daalde voordat cannabis legaal werd, terwijl andere dranken toenamen.
Een ander onderzoek uit 2025 vergeleek winkels in Nova Scotia. Winkels die zowel alcohol als cannabis verkochten, verkochten meer alcohol dan verwacht, terwijl winkels die alleen alcohol verkochten minder verkochten. In totaal daalde de alcoholverkoop in de provincie met 1,2 procent. Dat laat zien hoe moeilijk het is om het effect van cannabis te scheiden van andere veranderingen, zoals waar en hoe mensen winkelen.
Vervanging of aanvulling?
Of cannabis alcohol vervangt of er juist naast wordt gebruikt, wordt al lang onderzocht. Een systematische review uit 2020 bekeek 65 onderzoeken. 30 daarvan wezen op vervanging van alcohol door cannabis, 17 op gebruik naast elkaar, 14 vonden geen verband en 4 vonden aanwijzingen voor beide. De onderzoekers concludeerden dat het beeld gemengd is en dat het effect per groep kan verschillen.
De alcoholverkoop in Canada nu
Volgens Statistics Canada daalde de alcoholverkoop in het boekjaar 2024/25 met 3,0 procent in volume, de grootste daling sinds de metingen in 2004/05 begonnen. Het biervolume daalde met 3,8 procent, voor het negende jaar op rij. Ook wijn en sterke drank daalden. Er zijn veel mogelijke verklaringen, waaronder prijzen en veranderende gewoonten. De cijfers alleen kunnen daarom niet laten zien welk deel door cannabis komt.
Wat het betekent voor Europa
Canada heeft inmiddels een aantal jaren legale cannabis, en de gegevens maken het tot een van de best onderzochte voorbeelden ter wereld. De ervaring tot nu toe laat zien dat de legale cannabismarkt is gegroeid, terwijl de alcoholverkoop is gedaald. Dat bewijst niet dat cannabis alcohol heeft vervangen, maar het geeft Europese landen een nuttige basis wanneer ze over hun eigen regels nadenken. Duitsland legaliseerde cannabis in 2024 en Nederland test een gereguleerde teelt. Meer lees je in
De Duitse cannabiswet na twee jaar en Legale cannabisteelt in Nederland.
De onderzoeken gaan over cannabis met THC. CBD-producten van EU-gecertificeerde industriële hennep zijn een ander verhaal, en verderop op de pagina zie je een selectie van onze CBD-bloemen.
Wanneer werd cannabis gelegaliseerd in Canada?
De Cannabis Act trad op 17 oktober 2018 in werking. Eetbare producten en concentraten mochten vanaf 17 oktober 2019 worden verkocht.
Daalde de bierverkoop na de legalisering in Canada?
Een onderzoek uit 2024 liet zien dat de bierverkoop tussen september 2018 en februari 2020 met ongeveer 3 procent daalde, vooral voor bier in blik en op fust.
Werd de verkoop van sterke drank geraakt?
Nee. Het onderzoek vond geen verandering in de verkoop van sterke drank na de legalisering.
Vervangt cannabis alcohol?
Het onderzoek is gemengd. Meer onderzoeken wijzen erop dat cannabis alcohol vervangt dan dat ze naast elkaar worden gebruikt, maar de resultaten verschillen per groep en per land.
Hoe groot is de legale cannabismarkt in Canada?
In het boekjaar 2024/25 werd volgens Statistics Canada voor 5,5 miljard Canadese dollar aan cannabis verkocht.
Bronnen
- Mital, S., Bishop, L., Bugden, S., Grootendorst, P. en Nguyen, H. V. (2024). Association between non-medical cannabis legalization en alcohol sales: Quasi-experimental evidence from Canada. Drug en Alcohol Dependence, 257.
- Armstrong, M. J. et al. (2025). Changes in population-level alcohol sales after non-medical cannabis legalisation in Canada. Drug en Alcohol Review, 44, 811–819.
- Armstrong, M. J. (2025). Alcohol sales changes in a Canadian province after recreational cannabis legalization. International Journal of Drug Policy, 142.
- Risso, C., Boniface, S., Subbaraman, M. S. en Englund, A. (2020). Does cannabis complement or substitute alcohol consumption? A systematic review of human en animal studies. Journal of Psychopharmacology, 34(9), 938–954.
- Department of Justice Canada. Cannabis Legalization en Regulation.
- Statistics Canada (2026). Control en sale of alcoholic beverages and cannabis, April 1, 2024 to March 31, 2025.



