Als je op zoek bent naar terpenen of nadenkt over hoe je je CBD-producten smaak kunt geven, ben je vast twee termen tegengekomen: botanische terpenen en live terpenes. Beide geven aroma en smaak aan distillaten, oliën en vapes, maar ze zijn niet hetzelfde.
Het verschil gaat over meer dan de herkomst van de terpenen. Het beïnvloedt het aroma, hoe gelijkmatig elke batch is, de prijs en hoe dicht je bij de echte cannabisplant komt. Hier bekijken we hoe de twee soorten worden gemaakt, wat onderzoek zegt over het aroma van cannabis en hoe je de juiste kiest voor wat je wilt doen.
In het kort
- Botanische terpenen worden gewonnen uit andere planten dan cannabis, zoals citrus, den en lavendel, en gemengd tot verschillende profielen.
- Live terpenes worden gewonnen uit verse of ingevroren cannabis en behouden dezelfde verhoudingen als de soort waar ze vandaan komen.
- Onderzoekers hebben meer dan 200 vluchtige stoffen in cannabis gevonden. Een deel van het typische aroma komt van zwavelverbindingen en andere stoffen die geen terpenen zijn.
- Botanische terpenen zijn goedkoper en gelijkmatiger van batch tot batch. Live terpenes geven het echte aroma van een bepaalde soort.
- Terpenen die sterk worden verhit, kunnen afbraakproducten vormen, daarom spelen temperatuur en kwaliteit bij beide soorten een rol.
Wat zijn terpenen?
Terpenen zijn aromatische stoffen die planten aanmaken, onder meer om bestuivers te lokken en zich te beschermen tegen insecten. Terpenen zorgen ervoor dat lavendel bloemig ruikt, citrus fris en een dennenbos naar dennenbos. Cannabis bevat veel verschillende terpenen, en dat is een van de redenen waarom soorten zo verschillend ruiken. Wil je er dieper in duiken, lees dan onze gids over terpenen in cannabis.
Het belangrijkste is dat terpenen niet uniek zijn voor cannabis. Het limoneen in een naar citrus ruikende cannabissoort is hetzelfde molecuul als het limoneen in een citroenschil. Terpenen kunnen dus rechtstreeks uit cannabis worden gewonnen of uit andere planten die dezelfde stoffen bevatten, en daar komt de indeling in botanische terpenen en live terpenes vandaan.
Botanische terpenen: puur, gelijkmatig en betaalbaar
Botanische terpenen worden gewonnen uit planten die geen cannabis zijn, zoals citrusvruchten, den, lavendel, eucalyptus, hop en zwarte peper. Meestal gebeurt dat met stoomdestillatie of koude persing, dezelfde methoden waarmee etherische oliën worden gemaakt. Limoneen kan bijvoorbeeld uit sinaasappelschil komen, myrceen uit hop en bèta-caryofyleen uit zwarte peper.
Daarna mengt de fabrikant de afzonderlijke terpenen in vaste verhoudingen. Vaak is het doel om een bekende cannabissoort na te bootsen, maar er zijn ook volledig eigen profielen, van fruitig en zoet tot aards en kruidig.
- Constante kwaliteit: Omdat de mix bestaat uit bekende stoffen in vaste verhoudingen, is elke batch vrijwel gelijk.
- Lagere prijs: De grondstoffen worden op grote schaal geteeld en zijn makkelijk verkrijgbaar, waardoor botanische terpenen veel goedkoper zijn dan terpenen uit cannabis.
- Heldere smaken: De profielen zijn vaak helder en makkelijk te herkennen, zoals een duidelijke citrustoon of een frisse dennentoon.
- Veel keuze: Er zijn talloze kant-en-klare mengsels, en je kunt ze met elkaar combineren.
- Makkelijk in gebruik: Omdat ze uit gewone planten komen, worden ze behandeld als gewone aromastoffen.
Het nadeel is dat een botanische mix zelden precies als cannabis ruikt. Hij kan in de buurt komen, maar er ontbreekt iets, en onderzoek begint te verklaren waarom.
Live terpenes en CDT: het aroma van de plant zelf
Live terpenes worden rechtstreeks uit cannabisplanten gewonnen, meestal vers of direct na de oogst ingevroren. Het woord live betekent dat het materiaal niet is gedroogd en gecuret voor de extractie.
De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze zijn niet precies hetzelfde. CDT, cannabis-derived terpenes, is een bredere term voor alle terpenen die uit cannabis komen, of de plant nu vers of gedroogd was. Live terpenes zijn dus een soort CDT. Hoe CDT in vapes worden gebruikt en waarom ze zo zeldzaam zijn in Europa, leggen we uit in ons artikel over cannabis-derived terpenes in vapes.
Vers materiaal maakt verschil. Als de bloem wordt gedroogd en gecuret, gaat een deel van de lichtste terpenen, de monoterpenen, verloren. Een oudere studie liet zien dat drogen niet veranderde welke stoffen in de vluchtige olie zaten, maar latere analyses toonden aan dat het aandeel monoterpenen daalt als de bloem droogt. Door de terpenen uit vers materiaal te winnen, blijft meer van het oorspronkelijke profiel behouden.
- Soortspecifiek aroma: Live terpenes van een bepaalde soort ruiken als die soort, omdat ze daaruit komen.
- Meer stoffen: Naast de bekendste terpenen komen veel kleinere stoffen mee in hun natuurlijke verhoudingen.
- Hogere prijs: De extractie vraagt om verse cannabis van hoge kwaliteit, snelle verwerking na de oogst en gespecialiseerde apparatuur.
- Beperkte beschikbaarheid: De productie vindt vooral plaats in markten waar het telen van cannabis is toegestaan, zoals Californië, wat de logistiek naar Europa duur maakt.
- Enige variatie: Het profiel kan per oogst iets verschillen, net als de bloem zelf.
Waarom botanische terpenen zelden naar cannabis ruiken
Lang werd aangenomen dat het aroma van cannabis vooral van de dominante terpenen kwam, zoals myrceen, limoneen, bèta-caryofyleen en terpinoleen. Nieuwer onderzoek laat zien dat het ingewikkelder is.
In 2021 identificeerden Amerikaanse onderzoekers een nieuwe groep zwavelverbindingen in cannabis. De stof 3-methyl-2-buteen-1-thiol bleek de belangrijkste bron van de typische, aan een stinkdier herinnerende geur. Het gehalte steeg sterk in de laatste weken van de bloei, was het hoogst tijdens het curen en daalde al na een week bewaren.
In een vervolgstudie uit 2023 vergeleek dezelfde onderzoeksgroep soorten met heel verschillende geuren. De terpeenprofielen leken verrassend veel op elkaar, terwijl een reeks kleinere stoffen die geen terpenen zijn duidelijk samenhing met de zoete, fruitige of meer chemische geuren. De onderzoekers concludeerden dat het belang van terpenen voor het aroma van cannabis is overschat.
Voor jou als koper betekent dit dat een mix van een paar bekende terpenen een prettig en helder aroma kan geven, maar zelden het volledige karakter van een bepaalde soort vangt. Terpenen uit cannabis hebben daar betere papieren voor, omdat er meer van de eigen stoffen van de plant meekomen.
Botanische terpenen en live terpenes naast elkaar
| Botanische terpenen | Live terpenes | |
|---|---|---|
| Bron | Citrus, den, lavendel, hop en andere planten | Verse of ingevroren cannabis |
| Productie | Stoomdestillatie of koude persing, daarna mengen | Extractie uit vers materiaal, profiel blijft behouden |
| Geur | Puur en helder, zelden als cannabis | Als de soort waar ze vandaan komen |
| Variatie tussen batches | Zeer klein | Enige, afhankelijk van de oogst |
| Prijs | Lager | Veel hoger |
| Beschikbaarheid | Goed, overal verkrijgbaar | Beperkt in Europa |
| Aanpassen | Makkelijk eigen mengsels maken | Worden gebruikt zoals ze zijn |
Temperatuur en kwaliteit doen ertoe
Welke soort het ook is, terpenen zijn geconcentreerde stoffen waar je voorzichtig mee moet omgaan. Pure terpenen mogen nooit onverdund worden gebruikt en kunnen huid en slijmvliezen irriteren.
Als terpenen sterk worden verhit, kunnen ze ook afbreken. In een studie uit 2019 onderzochten wetenschappers wat er ontstaat als cannabisextracten in vapes worden verdampt of gedabd. Ze vonden onder meer methacroleïne, benzeen en isopreen, en toegevoegde terpenen leidden tot hogere gehaltes van die afbraakproducten dan het extract alleen. Tegelijk lagen de gehaltes veel lager dan in cannabisrook.
De conclusie is dat het loont om terpenen en hardware van goede kwaliteit te kiezen en onnodig hoge temperaturen te vermijden. Dat geldt voor botanische terpenen en live terpenes. Hoe je terpenen veilig gebruikt, leggen we uit in onze gids hoe je terpenen gebruikt.
En het entourage-effect?
Een argument dat vaak voor terpenen wordt genoemd, is het entourage-effect, de theorie dat cannabinoïden en terpenen samenwerken en elkaar beïnvloeden. De theorie werd in de jaren negentig door onderzoekers geformuleerd en is wijdverbreid, maar het blijft een theorie. Er zijn weinig studies en geen stevig bewijs dat botanische terpenen of live terpenes veranderen hoe een product werkt. Het verschil waar je zeker van kunt zijn, is het aroma en de smaak.
Welke moet je kiezen?
Er is geen antwoord dat voor iedereen geldt. Het hangt af van wat je wilt bereiken.
Kies botanische terpenen als je:
- elke keer hetzelfde aroma en dezelfde smaak wilt
- de kosten laag wilt houden
- de voorkeur geeft aan pure, frisse smaken zonder cannabistoon
- een discreet aroma wilt dat niet aan cannabis doet denken
- wilt experimenteren met eigen mengsels
Kies live terpenes als je:
- het echte aroma en de echte smaak van cannabis wilt
- complexe profielen met veel nuances waardeert
- een favoriete soort hebt die je in een vape of distillaat wilt ervaren
- bereid bent meer te betalen voor authenticiteit
Veel mensen gebruiken allebei: botanische terpenen voor dagelijks gebruik en eigen experimenten, en live terpenes als het aroma van een bepaalde soort het belangrijkst is. Wil je de echte variant proberen, dan vind je live terpenes in verschillende van onze CBD vapes.
Wat is het verschil tussen botanische terpenen en live terpenes?
Botanische terpenen worden gewonnen uit andere planten dan cannabis en gemengd tot verschillende profielen. Live terpenes worden gewonnen uit verse of ingevroren cannabis en behouden het profiel van de soort waar ze vandaan komen.
Zijn live terpenes en CDT hetzelfde?
Bijna. CDT, cannabis-derived terpenes, omvat alle terpenen die uit cannabis worden gewonnen. Live terpenes zijn CDT uit vers of ingevroren materiaal.
Bevatten live terpenes THC?
Goed gemaakte live terpenes horen alleen aromastoffen te bevatten en geen cannabinoïden. Controleer altijd het labrapport van de leverancier om zeker te weten dat het product vrij is van THC.
Waarom zijn live terpenes zoveel duurder?
Ze vragen om verse cannabis van hoge kwaliteit, snelle verwerking na de oogst en gespecialiseerde apparatuur. Bovendien vindt de productie vooral plaats waar het telen van cannabis is toegestaan, wat het transport naar Europa duur maakt.
Kunnen botanische terpenen precies als een cannabissoort ruiken?
Zelden helemaal. Een botanische mix kan de hoofdlijnen nabootsen, maar onderzoek laat zien dat een deel van het cannabisaroma afkomstig is van zwavelverbindingen en andere stoffen die geen terpenen zijn.
Kun je botanische terpenen en live terpenes mengen?
Technisch gezien wel, maar dan verliezen de live terpenes een deel van hun authenticiteit en wordt de botanische mix minder voorspelbaar. De meeste mensen gebruiken ze apart.
Dit artikel is algemene informatie over terpenen en hun aroma en smaak. Het beweert niet dat terpenen of CBD medische effecten hebben.
Bronnen
- Oswald IWH, Ojeda MA, Pobanz RJ et al. (2021). Identification of a New Family of Prenylated Volatile Sulfur Compounds in Cannabis Revealed by Comprehensive Two-Dimensional Gas Chromatography. ACS Omega, 6(47), 31667-31676.
- Oswald IWH, Paryani TR, Sosa ME et al. (2023). Minor, Nonterpenoid Volatile Compounds Drive the Aroma Differences of Exotic Cannabis. ACS Omega, 8(42), 39203-39216.
- Ross SA, ElSohly MA. (1996). The Volatile Oil Composition of Fresh and Air-Dried Buds of Cannabis sativa. Journal of Natural Products, 59(1), 49-51.
- Wanas AS, Radwan MM, Chandra S et al. (2020). Chemical Composition of Volatile Oils of Fresh and Air-Dried Buds of Cannabis Chemovars. Natural Product Communications, 15(5).
- Meehan-Atrash J, Luo W, McWhirter KJ, Strongin RM. (2019). Aerosol Gas-Phase Components from Cannabis E-Cigarettes and Dabbing: Mechanistic Insight and Quantitative Risk Analysis. ACS Omega, 4(14), 16111-16120.
- Booth JK, Bohlmann J. (2019). Terpenes in Cannabis sativa: From plant genome to humans. Plant Science, 284, 67-72.
- Russo EB. (2011). Taming THC: potential cannabis synergy and phytocannabinoid-terpenoid entourage effects. British Journal of Pharmacology, 163(7), 1344-1364.
