Een verwarmende en een verkoelende spierbalsem worden meestal gezien als twee verschillende producten. De ene pak je als je spieren stijf aanvoelen, de andere als ze moe en warm zijn na een zware training. Maar veel moderne linimenten doen allebei: eerst komt de koelte, daarna een zachte warmte. Hoe werkt dat, wat gebeurt er eigenlijk in de huid en waar past CBD in het plaatje? We zetten op een rij wat het onderzoek zegt over de ingrediënten, zonder meer te beloven dan het laat zien.
Dit artikel is alleen bedoeld als informatie. Onze Muscle & Joint Cream is een cosmetisch product en geen geneesmiddel, en is niet bedoeld om ziekten vast te stellen, te behandelen of te voorkomen. Heb je pijn die niet overgaat, of een verse blessure, praat dan met een arts of een andere zorgverlener.
In het kort
- Het koude en warme gevoel van een liniment komt vooral van temperatuurreceptoren in de huid, niet doordat de huid echt kouder of warmer wordt.
- Menthol activeert de koudereceptor TRPM8. Kamfer en methylsalicylaat geven juist een verwarmend gevoel.
- Een liniment dat beide combineert, voelt meestal eerst koel en na een tijdje warm aan, als de massage en de ingrediënten tijd hebben gehad om hun werk te doen.
- De huid heeft een eigen endocannabinoïdesysteem, en CBD voor uitwendig gebruik wordt onderzocht, maar het onderzoek staat nog in de kinderschoenen.
- Onze Muscle & Joint Cream is een CBD-spierbalsem met 250 mg CBD en zeven actieve ingrediënten die zowel verkoelen als verwarmen.
Warmte of kou: waarom allebei?
Kou en warmte worden al eeuwenlang gebruikt voor vermoeide en pijnlijke spieren, en ze werken op verschillende manieren. Een overzichtsartikel uit 2015 in Postgraduate Medicine beschrijft hoe kou, bijvoorbeeld ijs, de temperatuur van het weefsel verlaagt en de plaatselijke doorbloeding vermindert. Warmte doet het omgekeerde: de doorbloeding neemt toe en het weefsel wordt soepeler en rekbaarder. Daarom wordt kou vaak direct na een zware inspanning gebruikt, terwijl warmte vaker wordt gebruikt als de spieren stijf aanvoelen.
Toch is een liniment iets anders dan een coldpack of een warmtekussen. De ingrediënten van een liniment veranderen de temperatuur van je spieren niet op dezelfde manier. Wat je voelt, is vooral een reactie van de zenuwuiteinden in de huid. Door de combinatie krijg je zowel de frisse koelte als de aangename warmte in één product, en dat verklaart voor een groot deel waarom linimenten al zo lang populair zijn. Wil je meer lezen over linimenten in het algemeen, hun geschiedenis en waar je op moet letten, lees dan onze aparte gids over liniment.
Zo zorgen de ingrediënten voor koelte en warmte
De koelte: menthol
Menthol komt uit pepermunt en geeft de klassieke koelte. In 2002 lieten onderzoekers in het tijdschrift Nature zien dat menthol TRPM8 activeert, een receptor in de zenuwuiteinden die normaal op kou reageert. De hersenen lezen het signaal als kou, ook al wordt de huid niet kouder. De ontdekking van de temperatuurreceptoren van het lichaam werd later bekroond met de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde 2021.
De warmte: kamfer en methylsalicylaat
Kamfer geeft een gevoel van zowel warmte als koelte. Studies met cellen en muizen hebben laten zien dat kamfer inwerkt op warmtegevoelige receptoren in de huid, waaronder TRPV3 en TRPV1. Methylsalicylaat, het hoofdbestanddeel van wintergreenolie, geeft veel linimenten hun typische geur. Het hoort bij een groep stoffen die rubefaciëntia heten, omdat ze de huid licht rood en warm kunnen maken.
Wat methylsalicylaat doet naast het gevoel, is minder zeker. Een Cochrane-review uit 2014 bekeek de studies naar crèmes met salicylaten en beoordeelde het bewijs als beperkt en van lage kwaliteit. Dat is een goede herinnering dat een liniment in de eerste plaats draait om gevoel en welzijn, niet om iets te genezen.
Waarom de koelte eerst komt
Als een liniment zowel menthol als verwarmende ingrediënten bevat, voel je meestal eerst de koelte. Menthol werkt snel op de koudereceptoren. De warmte bouwt zich over een langere tijd op, terwijl je het product inmasseert en de doorbloeding van de huid toeneemt. Het resultaat is een overgang van koel naar warm die veel mensen prettig vinden.
Arnica, duivelsklauw en L-glutamine
Veel linimenten bevatten ook plantenextracten die geen koelte of warmte geven, maar een lange traditie hebben in producten voor spieren en gewrichten. Arnica is een gele bloem uit de Europese bergen die al lang uitwendig wordt gebruikt, en het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) heeft een eigen monografie over arnicabloem voor uitwendig gebruik. Duivelsklauw is een plant uit zuidelijk Afrika, en L-glutamine is een aminozuur dat van nature in het lichaam voorkomt.
Waar komt CBD in beeld?
CBD, of cannabidiol, is een van de best onderzochte cannabinoïden in hennep. De huid heeft een eigen endocannabinoïdesysteem, met receptoren en signaalstoffen die onder meer in huidcellen, haarzakjes en talgklieren voorkomen. Een overzichtsartikel uit 2019 in het tijdschrift Molecules beschrijft hoe dit systeem betrokken is bij het evenwicht van de huid, en dat is een van de redenen waarom de interesse in CBD in huidproducten is gegroeid.
Het onderzoek naar CBD voor uitwendig gebruik is nog jong. Dierstudies, zoals een studie uit 2016 bij ratten waarbij CBD als gel op de huid werd aangebracht, hebben interessante resultaten opgeleverd, en er zijn enkele kleine studies bij mensen. Maar er zijn meer en grotere studies nodig voordat er harde conclusies getrokken kunnen worden. In het cannabisonderzoek bestaat ook de theorie van het entourage-effect, het idee dat de verschillende stoffen van de plant kunnen samenwerken. Het is nog steeds een theorie, maar het is een van de redenen waarom CBD vaak wordt gecombineerd met andere plantaardige ingrediënten.
Een liniment als onderdeel van je herstel
Spierpijn na het sporten komt meestal één tot twee dagen na een training opzetten, vooral na ongewone training of oefeningen waarbij de spieren een beweging afremmen, zoals bergaf rennen of een zwaar gewicht laten zakken. Volgens een overzichtsartikel in Sports Medicine gaat deze spierpijn binnen een paar dagen vanzelf over, en massage hoort bij de methoden die ervoor kunnen zorgen dat de spieren zich in de tussentijd beter voelen.
Daar past een liniment perfect bij. Je masseert je spieren, voelt duidelijk koelte en warmte en neemt even de tijd voor je herstel. Veel mensen gebruiken een liniment ’s avonds na de training, voor een training als het lichaam stijf aanvoelt, of na een lange dag achter het bureau. Wil je meer weten over het onderzoek rond herstel, lees dan ons artikel over CBD en sport.
Muscle & Joint Cream: ons verwarmende en verkoelende liniment
We wilden het beste van het klassieke liniment in een crème die prettig is in gebruik, en het resultaat is onze Muscle & Joint Cream. Ze bevat zeven actieve ingrediënten: CBD, arnica, duivelsklauw, L-glutamine, wintergreenolie, menthol en kamfer. Elke tube van 200 ml bevat 250 mg CBD.
Als je de crème inmasseert, voelt die eerst koel aan, en na een tijdje gaat de koelte over in een aangename warmte. Ze trekt snel in en plakt niet. De crème is vegan, ontwikkeld in Zweden en wordt gemaakt door een GMP-gecertificeerde fabrikant in Europa. Daarnaast is ze dermatologisch getest.
Een van de mensen die de crème het meest gebruikt, is MMA-vechter Pannie Kianzad, die meerdere partijen in de UFC heeft gevochten en ambassadeur is van Raw Hemp. Als het lichaam elke week zwaar wordt getraind, is herstel een groot deel van de training, en de crème is een vast onderdeel van haar routine. Het hele assortiment vind je bij onze CBD-zalven en linimenten.
Tips voor het gebruik van een liniment
- Masseer een dun laagje in op schone, droge huid. Het is de massage samen met de ingrediënten die het gevoel geeft.
- Was daarna je handen en vermijd contact met ogen en slijmvliezen.
- Gebruik geen liniment op wondjes, schaafwonden of geïrriteerde huid.
- Leg er geen warmtekussen of strak verband overheen. Een liniment moet warm of koel aanvoelen, nooit pijn doen.
- Linimenten met methylsalicylaat en kamfer zijn niet geschikt voor kinderen. Gebruik je bloedverdunners of ben je overgevoelig voor salicylaten, overleg dan eerst met een arts of apotheker.
Krijg je roodheid, jeuk of een branderig gevoel dat niet overgaat, stop dan met het product. Meer tips voor veilig gebruik vind je in onze gids over liniment.
Waarom voelt een liniment eerst koud en dan warm aan?
Menthol activeert de koudereceptor TRPM8 in de huid en geeft vrijwel meteen een koel gevoel. Verwarmende ingrediënten zoals kamfer en methylsalicylaat doen er langer over voordat je ze merkt, en de warmte bouwt zich op terwijl je het product inmasseert.
Kies ik een verwarmend of een verkoelend liniment?
Dat hangt vooral af van wat voor jou prettig voelt. Veel mensen geven de voorkeur aan warmte als de spieren stijf aanvoelen en aan koelte na een zware training. Een liniment dat beide combineert, geeft je beide gevoelens in één product.
Worden de spieren warmer door een verwarmende balsem?
Niet op dezelfde manier als met een warmtekussen. Het warme gevoel komt vooral van receptoren in de huid. Sommige ingrediënten kunnen de doorbloeding van de huid verhogen en een lichte roodheid veroorzaken.
Wat doet CBD in een spierbalsem?
De huid heeft een eigen endocannabinoïdesysteem en CBD voor uitwendig gebruik wordt onderzocht, maar het onderzoek staat nog in de kinderschoenen. In een CBD-spierbalsem wordt CBD gecombineerd met ingrediënten zoals menthol en kamfer, die zorgen voor het verkoelende en verwarmende gevoel.
Kan ik een liniment voor de training gebruiken?
Ja, veel mensen gebruiken een liniment voor een training als het lichaam stijf aanvoelt, als onderdeel van hun warming-up. Een liniment vervangt geen goede warming-up.
Bronnen
- Malanga, G. A., Yan, N. and Stark, J. (2015). Mechanisms and efficacy of heat and cold therapies for musculoskeletal injury. Postgraduate Medicine, 127, 57–65.
- McKemy, D. D., Neuhausser, W. M. and Julius, D. (2002). Identification of a cold receptor reveals a general role for TRP channels in thermosensation. Nature, 416, 52–58.
- The Nobel Foundation (2021). The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2021.
- Moqrich, A. et al. (2005). Impaired thermosensation in mice lacking TRPV3, a heat and camphor sensor in the skin. Science, 307, 1468–1472.
- Xu, H., Blair, N. T. and Clapham, D. E. (2005). Camphor activates and strongly desensitizes the transient receptor potential vanilloid subtype 1 channel in a vanilloid-independent mechanism. Journal of Neuroscience, 25, 8924–8937.
- Derry, S. et al. (2014). Salicylate-containing rubefacients for acute and chronic musculoskeletal pain in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews.
- European Medicines Agency (2014). Community herbal monograph on Arnica montana L., flos.
- Tóth, K. F. et al. (2019). Cannabinoid signaling in the skin: therapeutic potential of the “C(ut)annabinoid” system. Molecules, 24, 918.
- Hammell, D. C. et al. (2016). Transdermal cannabidiol reduces inflammation and pain-related behaviours in a rat model of arthritis. European Journal of Pain, 20, 936–948.
- Cheung, K., Hume, P. and Maxwell, L. (2003). Delayed onset muscle soreness: treatment strategies and performance factors. Sports Medicine, 33, 145–164.
