Dziedzictwo Hippie Trail: banki nasion, przemytnicy i walka o konopie

Ostatnia część naszej serii o Hippie Trail: jak nasiona, przemytnicy, muzea i idee z drogi na wschód ukształtowały dzisiejszą kulturę konopną, od Amsterdamu po Urugwaj.
Gabloty z fajkami i przedmiotami w Hash Marihuana & Hemp Museum w Amsterdamie
Zawartość

Perth, Australia, 24 lipca 1990 roku. Nevil Schoenmakers odwiedza rodzinę, gdy zatrzymuje go policja. To rząd USA chce jego ekstradycji. Jego przestępstwem jest sprzedaż nasion konopi z Holandii klientom w Stanach Zjednoczonych za pośrednictwem ogłoszeń w magazynie High Times. Do ekstradycji nigdy nie dochodzi, bo to, co robił, było w Holandii legalne, a zarzuty zostają wycofane.

To piąta i ostatnia część naszej serii o Hippie Trail. Lądowa trasa została zamknięta w 1979 roku, ale to, co podróżnicy przywieźli do domu, przetrwało. Nasiona, wiedza, szlaki przemytnicze i idee stały się podstawą dużej części dzisiejszej kultury konopnej. Opowiadamy tu o kilku osobach, które przeniosły to dziedzictwo dalej, i o tym, co wydarzyło się później.

W skrócie

  • Nasiona z Afganistanu, Tajlandii, Meksyku, Kolumbii i innych krajów stały się podstawą odmian hodowanych w Kalifornii i Holandii.
  • Banki nasion takie jak The Seed Bank, założony w 1984 roku, i Sensi Seeds, założony w 1985 roku, uczyniły Amsterdam centrum nasion konopi.
  • Walijczyk Howard Marks przez dwie dekady przemycał haszysz m.in. z Pakistanu, Libanu i Tajlandii, a w 1988 roku został zatrzymany.
  • W 1985 roku ukazała się książka Jacka Herera The Emperor Wears No Clothes, a w Amsterdamie otwarto Hash Marihuana & Hemp Museum.
  • Od 2013 roku kilka krajów zalegalizowało konopie, w tym Urugwaj, Kanada, Malta, Luksemburg i Niemcy.

Nasiona, z których powstały nowe odmiany

Jak pisaliśmy w części drugiej, podróżnicy i przemytnicy przywozili nasiona z Afganistanu. Ale nie tylko stamtąd. Według badaczy Roberta C. Clarke'a i Marka Merlina w latach 60. i na początku lat 70. łatwo było zdobyć nasiona z wielu tradycyjnych krajów uprawy, a pierwsi hodowcy na Zachodzie krzyżowali je ze sobą raz po raz. Odmiany uprawiane lokalnie od pokoleń nazywa się odmianami lokalnymi, czyli landrace.

Jednym z tych, którzy krzyżowali odmiany lokalne, był Amerykanin David Watson, lepiej znany jako Sam the Skunkman. Na początku lat 70. pojechał autostopem z Maroka do Indii, a pod koniec dekady pomagał w Kalifornii stworzyć Skunk #1, krzyżówkę odmian afgańskich, meksykańskich i kolumbijskich. Wiosną 1985 roku przeprowadził się do Amsterdamu i zabrał ze sobą swoje nasiona. Według Clarke'a i Merlina odmiany holenderskie opierają się w dużej mierze na trzech odmianach z zachodniego wybrzeża USA: Northern Lights, Skunk No. 1 i Haze.

Amsterdam staje się miastem nasion

Nevil Schoenmakers urodził się w Perth w 1956 roku i w 1984 roku założył w Holandii The Seed Bank. Jako pierwszy sprzedawał nasiona konopi bezpośrednio klientom za pośrednictwem ogłoszeń w High Times. To właśnie te ogłoszenia doprowadziły do jego zatrzymania w Perth w 1990 roku. Zmarł w 2019 roku.

Rok po Schoenmakersie pojawił się Holender Ben Dronkers. Opowiadał, że na początku lat 70. pojechał do Pakistanu i przywiózł stamtąd nasiona. W 1985 roku założył Sensi Seeds, a w tym samym roku otworzył w Amsterdamie Hash Marihuana & Hemp Museum. Muzeum pokazuje historię konopi, od dawnych fajek i włókna konopnego po sztukę i plakaty, a w 2012 roku otwarto jego filię w Barcelonie. Ben Dronkers doczeka się w serii własnego portretu.

Klatka schodowa Hash Marihuana & Hemp Museum w Barcelonie
Wejście do Hash Marihuana & Hemp Museum w Barcelonie, otwartego w 2012 roku. Fot. Danh Lastra, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

Przemytnicy

Hippie Trail stworzył też szlaki przemytnicze. Jednym z najbardziej znanych przemytników był Walijczyk Howard Marks, urodzony w Kenfig Hill w 1945 roku. W latach 70. i 80. przemycał haszysz m.in. z Pakistanu, Afganistanu, Libanu, Nepalu i Tajlandii do Europy i Ameryki Północnej i podobno używał aż 43 różnych pseudonimów.

W 1988 roku został zatrzymany na Majorce po śledztwie amerykańskiej agencji antynarkotykowej DEA. W USA skazano go na 25 lat więzienia, ale w kwietniu 1995 roku wyszedł na wolność. Rok później ukazała się jego autobiografia Mr Nice, która stała się bestsellerem, a później została zekranizowana. Howard Marks zmarł 10 kwietnia 2016 roku i on także doczeka się w serii własnego portretu.

W Stanach Zjednoczonych Brotherhood of Eternal Love pokazało już wcześniej, jak daleko może sięgać przemyt. Grupa, o której pisaliśmy w części drugiej, sprowadzała haszysz i olej haszyszowy z Afganistanu do Kalifornii, dopóki policja nie przeprowadziła obławy 5 sierpnia 1972 roku i nie zatrzymała 57 osób w Kalifornii, Oregonie i na Hawajach.

Howard Marks podczas wystąpienia w 2012 roku
Howard Marks w 2012 roku, ponad piętnaście lat po wyjściu z więzienia. Fot. kellywritershouse, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons.

Jack Herer i walka o konopie

Dziedzictwo nie dotyczyło tylko haszyszu. W 1985 roku Amerykanin Jack Herer wydał książkę The Emperor Wears No Clothes o historii konopi jako surowca do produkcji papieru, lin, tkanin i wielu innych rzeczy. Książka stała się jedną z najważniejszych dla ruchu, który chciał przywrócić konopie jako roślinę uprawną, a Herer do końca życia jeździł z wykładami na ten temat.

Idee się przyjęły. W latach 90. kilka krajów europejskich ponownie zezwoliło na uprawę konopi przemysłowych, a w 1994 roku Ben Dronkers założył w Holandii firmę HempFlax, by uprawiać konopie na dużą skalę. To te same konopie przemysłowe, które dziś wykorzystuje się do wszystkiego, od tekstyliów i materiałów budowlanych po produkty z CBD.

Jack Herer w 1989 roku
Jack Herer w 1989 roku, cztery lata po ukazaniu się The Emperor Wears No Clothes. Fot. Carolmooredc, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.

Znikające odmiany lokalne

Dziedzictwo ma też ciemną stronę. Te same nasiona, które rozprzestrzeniły się po świecie, zaczęły wypierać dawne odmiany lokalne. Według Roberta C. Clarke'a i Mojave Richmond zakazy i nielegalny handel rozbiły wiele tradycyjnych społeczności rolniczych, a nowe nasiona zastąpiły odmiany uprawiane w tym samym miejscu od pokoleń.

Najwyraźniejszym przykładem jest Maroko. W latach 80. w góry Rif trafiły zachodnie nasiona hybrydowe i według Clarke'a i Merlina w ciągu dziesięciu lat ich cechy było widać u niemal wszystkich roślin w regionie. O tym, jak zmieniła się uprawa w Rifie, piszemy w artykule Marokański haszysz: góry Rif, przesiewanie i jakość. Dziś kolekcjonerzy i badacze próbują ocalić odmiany lokalne, które jeszcze przetrwały.

Od zakazu do nowych przepisów

Gdy Hippie Trail został zamknięty, konopie były zakazane niemal wszędzie. Pięćdziesiąt lat później wygląda to inaczej. W grudniu 2013 roku Urugwaj jako pierwszy kraj uregulował cały rynek. Kanada zrobiła to 17 października 2018 roku, Malta w grudniu 2021 roku, a Luksemburg w lipcu 2023 roku zezwolił na uprawę na własny użytek. 1 kwietnia 2024 roku weszła w życie niemiecka ustawa o konopiach.

Coś zmieniło się także wzdłuż samego szlaku. Jak pisaliśmy w części trzeciej, w 2026 roku prowincja Gandaki w Nepalu zezwoliła na licencjonowaną uprawę do celów medycznych i przemysłowych, po raz pierwszy od zakazu z 1976 roku.

Co pozostawił po sobie Hippie Trail

Pudding Shop w Stambule, Chicken Street w Kabulu, Freak Street w Katmandu i coffeeshopy w Amsterdamie. Hippie Trail istniał niewiele ponad dwadzieścia lat, ale połączył prastarą kulturę konopną Azji i Afryki Północnej z nowym pokoleniem na Zachodzie. Nasiona, rzemiosło i historie, które podróżnicy przywieźli do domu, ukształtowały wiele z tego, co widzimy dziś, od coffeeshopów i banków nasion po muzea i uprawy konopi.

Seria kończy się tutaj, ale historia nie. Wkrótce pojawią się portrety kilku osób, które ją kształtowały, zaczynając od Mili Jansen. Później powstanie też osobny artykuł o Christianii.

Harmonogram

  • 1972: 5 sierpnia policja przeprowadza obławę na Brotherhood of Eternal Love.
  • 1979: Rewolucja w Iranie i radziecka inwazja na Afganistan zamykają szlak lądowy.
  • 1984: Nevil Schoenmakers zakłada The Seed Bank.
  • 1985: Sam the Skunkman przeprowadza się do Amsterdamu. Ben Dronkers zakłada Sensi Seeds i Hash Marihuana & Hemp Museum. Ukazuje się książka Jacka Herera.
  • 1988: Howard Marks zostaje zatrzymany na Majorce.
  • 1990: Nevil Schoenmakers zostaje zatrzymany w Perth, ale nigdy nie dochodzi do ekstradycji.
  • 1994: Ben Dronkers zakłada HempFlax.
  • 1996: Ukazuje się autobiografia Howarda Marksa Mr Nice.
  • 2013: Urugwaj jako pierwszy kraj reguluje rynek konopi.
  • 2018: 17 października wchodzi w życie kanadyjska ustawa o konopiach.
  • 2024: 1 kwietnia wchodzi w życie niemiecka ustawa o konopiach.

Więcej z serii

To piąta i ostatnia część naszej serii o szlaku hipisów:

Przeczytaj też nasz portret Frenchy’ego Cannoliego, który nauczył się robić charas w Himalajach.

Czym jest odmiana lokalna konopi?

Odmiana lokalna, czyli landrace, to odmiana uprawiana w tym samym miejscu od pokoleń i przystosowana do lokalnego klimatu oraz metod hodowców. Przykładem są odmiany afgańskie, tajskie i meksykańskie, które podróżnicy przywozili do domu w latach 60. i 70.

Kim był Howard Marks?

Howard Marks był walijskim przemytnikiem, który w latach 70. i 80. sprowadzał haszysz m.in. z Pakistanu, Libanu i Tajlandii do Europy i Ameryki Północnej. Został zatrzymany w 1988 roku, zwolniony w 1995 roku i napisał autobiografię Mr Nice. Zmarł w 2016 roku.

Co napisał Jack Herer?

Jack Herer napisał w 1985 roku książkę The Emperor Wears No Clothes o historii konopi jako surowca m.in. do produkcji papieru, lin i tkanin. Stała się ważną książką dla ruchu, który chciał przywrócić konopie jako roślinę uprawną.

Źródła

Zdjęcie główne: gabloty w Hash Marihuana & Hemp Museum w Amsterdamie. Fot. Ank Kumar, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

Z artykułu
Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Wszystkie artykuły →

Sklep

Darmowa dostawa od 80 €Wysyłka tego samego dnia do 14:30Testowane w laboratorium

Sklep

Darmowa dostawa od 80 €Wysyłka tego samego dnia do 14:30Testowane w laboratorium
Przewiń do góry