Lion’s Mane is een van de meest besproken paddenstoelen van dit moment. Hij ziet eruit als een witte, ruige bal van ijspegels, wordt in Azië als delicatesse gegeten en is onderwerp van onderzoek naar de hersenen en het zenuwstelsel. Hier lees je wat Lion’s Mane is, wat hij bevat en wat de studies echt hebben laten zien, ook wat vaak wordt weggelaten.
In het kort
- Lion’s Mane heet in het Nederlands pruikzwam en in het Latijn Hericium erinaceus.
- In Zweden is hij zo zeldzaam dat hij wettelijk beschermd is. Alles wat verkocht wordt, is gekweekt.
- De paddenstoel bevat hericenonen en erinacinen, stoffen die in laboratoria en bij dieren zijn onderzocht op hun effect op de zenuwgroeifactor NGF.
- Studies bij mensen zijn schaars en klein. De resultaten zijn interessant, maar niet eenduidig.
- De paddenstoel is eetbaar en wordt in de keuken gebruikt, waar de smaak vaak wordt vergeleken met zeevruchten.
Wat is Lion’s Mane?
Lion’s Mane is een stekelzwam die groeit op dode of beschadigde loofbomen, vooral beuk en eik. In plaats van een hoed en plaatjes heeft hij lange, hangende stekels waardoor hij lijkt op de manen van een leeuw of de vacht van een egel. In Japan heet hij yamabushitake, naar de bergmonniken yamabushi, van wie de gewaden kwastjes hebben die op de paddenstoel lijken.
In het wild is de soort in veel Europese landen zeldzaam. In Zweden is hij maar in een handvol provincies gevonden en is hij een van de vijf wettelijk beschermde paddenstoelen, wat betekent dat hij niet geplukt mag worden. De Lion’s Mane die als voedingsmiddel of voedingssupplement wordt verkocht, is daarom gekweekt, meestal op zaagsel of ander plantaardig materiaal.
Wat bevat Lion’s Mane?
Net als andere paddenstoelen bevat Lion’s Mane bètaglucanen. Wat de soort extra interessant maakt voor onderzoekers, zijn twee groepen stoffen die in de schimmelwereld ongebruikelijk zijn:
- Hericenonen. Vooral aanwezig in het vruchtlichaam, de zichtbare paddenstoel.
- Erinacinen. Vooral gevonden in het mycelium, het draadnetwerk van de schimmel.
In laboratoriumproeven hebben beide groepen de aanmaak van NGF beïnvloed, de zenuwgroeifactor, een eiwit dat belangrijk is voor de groei en werking van zenuwcellen. Een overzichtsstudie uit 2018 stelt echter dat van alle stoffen in de paddenstoel alleen erinacine A bevestigde effecten heeft in het centrale zenuwstelsel, en dan bij ratten. De auteurs wijzen er ook op dat dierstudies moeilijk naar mensen te vertalen zijn.
Door het verschil tussen vruchtlichaam en mycelium kunnen twee Lion’s Mane-producten verschillende stoffen bevatten. Meer daarover, en over hoe paddenstoelenextracten worden gemaakt, lees je in onze gids over functionele paddenstoelen.
Wat zegt onderzoek bij mensen?
Er is maar een handvol gecontroleerde studies bij mensen. Dit zijn de meest geciteerde, met de resultaten zoals ze echt zijn:
Ouderen met milde cognitieve stoornissen (2009)
In een Japans onderzoek kregen 30 mensen van 50 tot 80 jaar met milde cognitieve stoornissen 16 weken lang tabletten met Lion’s Mane-poeder of een placebo. De groep die de paddenstoel kreeg, scoorde geleidelijk beter op een cognitieve test dan de placebogroep. Maar vier weken na het stoppen waren de scores weer gedaald. De studie was klein en is niet in dezelfde vorm herhaald.
Gezonde jongvolwassenen (2023)
Een Britse pilotstudie met 41 gezonde mensen van 18 tot 45 jaar keek naar zowel een enkele dosis als vier weken gebruik. Na één dosis waren de deelnemers sneller op een van de tests. Na vier weken was er een trend naar minder ervaren stress, maar die was statistisch niet zeker. De onderzoekers schrijven zelf dat de resultaten voorzichtig geïnterpreteerd moeten worden, omdat de studie klein was en verschillende tests geen verschil lieten zien.
In Scandinavië gekweekte Lion’s Mane (2023)
Een Amerikaanse studie vergeleek een enkele dosis in Scandinavië gekweekte Lion’s Mane met guayusa, een cafeïnehoudende plant, en een placebo. De deelnemers werden een en twee uur na inname getest. Lion’s Mane gaf op sommige tests snellere reactietijden en de deelnemers voelden zich iets gelukkiger, maar op de meeste metingen was er geen verschil met placebo.
Al met al is het onderzoek veelbelovend maar mager. De studies zijn klein, gebruiken verschillende producten en meten verschillende dingen. Je kunt dus niet zeggen dat Lion’s Mane een betrouwbaar effect heeft op geheugen of focus, ook al wordt dat vaak beweerd.
Lion’s Mane in de keuken
Verse pruikzwam is een gewaardeerde eetbare paddenstoel. Hij heeft een milde smaak en een vlezige, draderige structuur die vaak wordt vergeleken met krab of kreeft. In restaurants wordt hij graag in plakken gebakken. Als voedingssupplement wordt hij juist gedroogd verkocht, als poeder, extract of tinctuur.
Goed om te weten
Gekweekt, niet geplukt. De soort is zeldzaam in het wild en beschermd in verschillende landen, waaronder Zweden. Laat wilde exemplaren die je vindt dus staan.
Vruchtlichaam of mycelium. Controleer waar een product van gemaakt is, want hericenonen en erinacinen zitten in verschillende delen van de paddenstoel.
Veiligheid. In de studie uit 2009 werden in de laboratoriumwaarden geen bijwerkingen gezien. Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of heb je een aandoening, dan is het toch verstandig om met een zorgverlener te praten voordat je met een voedingssupplement begint.
Wil je over andere paddenstoelen lezen, dan hebben we ook geschreven over chaga, reishi en cordyceps.
Ons Lion’s Mane-extract en onze tinctuur vind je onder functionele paddenstoelen in onze shop.
Wat is Lion’s Mane?
Lion’s Mane, pruikzwam of Hericium erinaceus, is een eetbare stekelzwam die op loofbomen groeit. Hij heeft lange witte stekels die op leeuwenmanen lijken en bevat onder meer hericenonen en erinacinen.
Is Lion’s Mane beschermd?
In Zweden is de pruikzwam een van de vijf beschermde paddenstoelen en mag hij niet geplukt worden. In het wild is hij in veel Europese landen zeldzaam. Alle Lion’s Mane die als voedingsmiddel of supplement wordt verkocht, is gekweekt.
Wat zegt onderzoek over Lion’s Mane?
Laboratorium- en dierstudies laten zien dat bepaalde stoffen in de paddenstoel de zenuwgroeifactor NGF beïnvloeden. Studies bij mensen zijn schaars en klein, en de resultaten zijn wisselend. Je kunt niet zeggen dat de paddenstoel een betrouwbaar effect heeft.
Wat is het verschil tussen hericenonen en erinacinen?
Beide zijn stoffen die typisch zijn voor Lion’s Mane. Hericenonen zitten vooral in het vruchtlichaam, terwijl erinacinen vooral in het mycelium zijn gevonden.
Hoe smaakt Lion’s Mane?
Verse Lion’s Mane heeft een milde smaak en een draderige structuur die vaak wordt vergeleken met krab of kreeft. Als poeder of extract smaakt hij aardser.
Bronnen
- Mori, K. et al. (2009). Improving effects of the mushroom Yamabushitake (Hericium erinaceus) on mild cognitive impairment. Phytotherapy Research, 23, 367–372.
- Docherty, S. et al. (2023). The Acute and Chronic Effects of Lion’s Mane Mushroom Supplementation on Cognitive Function, Stress and Mood in Young Adults. Nutrients, 15, 4842.
- La Monica, M. B. et al. (2023). Acute Effects of Naturally Occurring Guayusa Tea and Nordic Lion’s Mane Extracts on Cognitive Performance. Nutrients, 15, 5018.
- Li, I.-C. et al. (2018). Neurohealth Properties of Hericium erinaceus Mycelia Enriched with Erinacines. Behavioural Neurology, 2018, 5802634.
- Svampkonsulenternas Riksförbund. Fridlysta svampar (Beschermde paddenstoelen in Zweden).
