Freak Street, de Himalaya en Goa: het einde van de hippie trail

Freak Street in Kathmandu, de hasjwinkels met vergunning, charas uit de Himalaya en de stranden van Goa. Deel drie van onze serie over de hippie trail.
De Parvati-vallei in Himachal Pradesh, India
Inhoud

Kathmandu, 27 juni 1973. Fotograaf Roger McLassus staat voor een bakstenen gevel in de oude stad en maakt een foto. Boven de deur hangt een bord: Eden Hashish Centre. Het is een legale winkel met een vergunning van de staat, die hasj en ganja openlijk verkoopt aan iedereen die van de straat binnenloopt. Drie weken later zijn alle vergunningen ingetrokken.

Dit is het derde deel van onze serie over de hippie trail. Hier bereiken we het einde van de weg, in Nepal en India: Freak Street in Kathmandu, de bergdorpen in de Himalaya waar charas met de hand wordt gewreven, en de stranden van Goa. Hierheen waren veel reizigers al die tijd onderweg, en hier bleven sommigen van hen.

In het kort

  • In Kathmandu werden hasj en ganja tot 16 juli 1973 verkocht in winkels met een vergunning van de staat.
  • Freak Street in de oude stad van Kathmandu was vanaf halverwege de jaren zestig het eindpunt van de hippie trail.
  • Cannabis heeft via de god Shiva een plek in de hindoeïstische traditie, en tijdens het Shivaratri-feest wordt het bij de Pashupatinath-tempel nog steeds gedoogd.
  • In de Himalaya wordt charas met de hand uit levende planten gewreven, een techniek die reizigers als Mila Jansen en Frenchy Cannoli ter plekke leerden.
  • Goa werd het strandeindpunt van de route, met Anjuna en zijn vlooienmarkt als middelpunt.
Eden Hashish Centre, een legale hasjwinkel in Kathmandu in 1973
Het Eden Hashish Centre in Kathmandu op 27 juni 1973, drie weken voordat de vergunningen werden ingetrokken. Foto: Roger McLassus, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.

Freak Street: waar de weg ophield

De straat heet eigenlijk Jhochhen Tole en ligt vlak naast Durbar Square in de oude stad van Kathmandu. Vanaf halverwege de jaren zestig liep hij vol met reizigers uit het Westen, en al snel kreeg hij de naam waaronder hij nog altijd bekend is. Er waren goedkope logementen, zoals de City Lodge waar een nacht zes roepies kostte, en kleine cafés en taartwinkels die ook hasjkoekjes verkochten.

Een van de cafés, het Snowman Café, ging open in 1965 en bestaat nog steeds. Oprichter Ram Prasad Manandhar beschreef de reizigers die hij ontmoette in drie korte zinnen: "They were everywhere. Always high. Sometimes naked."

Hasjwinkels met vergunning

Dat hasj openlijk kon worden verkocht, was geen toeval. Nepal had een eigen vergunningenstelsel, geregeld in een wet op bedwelmende middelen uit 1961. De winkels betaalden voor hun vergunningen, en volgens latere verhalen leverde het systeem de staat zo’n 100.000 dollar per jaar op.

Op 16 juli 1973 werden bij verordening alle vergunningen voor de teelt en verkoop van cannabis ingetrokken. Het besluit volgde op druk uit de Verenigde Staten, waar president Nixon drugsmisbruik tot "public enemy number one" had uitgeroepen. Op 22 september 1976 kwam de drugswet die cannabis volledig verbood en die nog altijd geldt.

Het verbod was maar een van de veranderingen. Voor de kroning van koning Birendra in februari 1975 werd de stad opgeruimd, werden visa ingekort en werden sommige reizigers uitgezet. "All of a sudden the hippies were gone", herinnert Raju Manandhar van het Snowman Café zich. Toen de route over land in 1979 sloot, kwamen ze ook niet meer terug.

Glazen potten met waren in een hasjwinkel in Kathmandu, 1973
Waren in een hasjwinkel in Kathmandu in 1973. Foto: Richard Weil, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

Shiva, de sadhoes en Shivaratri

De reizigers kwamen niet aan in een land zonder cannabiscultuur. In de hindoeïstische traditie wordt de plant verbonden met de god Shiva, en de rondtrekkende asceten, de sadhoes, roken al heel lang charas in een chillum, een rechte kleipijp, als onderdeel van hun spirituele praktijk.

Dat is het duidelijkst te zien tijdens het feest Maha Shivaratri bij de Pashupatinath-tempel in Kathmandu. De politie staat dan nog steeds beperkt cannabisgebruik onder de sadhoes toe, of zoals Euronews het verwoordde: "For one day at least, tradition takes priority over the law." Tot 1995 deelde de tempelstichting zelfs in beslag genomen cannabis uit aan de sadhoes, tot koning Birendra daar een eind aan maakte. In India wordt tijdens Holi en Shivaratri bovendien bhang gedronken, een drank gemaakt van cannabisbladeren.

Sadhoes bij de Pashupatinath-tempel in Kathmandu
Sadhoes bij Pashupatinath tijdens Shivaratri. Foto: Gaurav Dhwaj Khadka, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

Charas uit de Himalaya

Verder naar het westen, in de Indiase deelstaat Himachal Pradesh, wordt hasj anders gemaakt dan in Afghanistan. Daar worden geen gedroogde planten gezeefd. In plaats daarvan worden de bloeiende toppen van levende planten tussen de handpalmen gewreven tot de hars aan de handen blijft plakken en tot charas kan worden gerold.

De Parvati-vallei en het bergdorp Malana werden beroemd om hun charas. Malana wordt nog steeds bestuurd door een dorpsraad in naam van de god Jamlu Devta, en buitenstaanders mogen dorpelingen en tempels niet aanraken. Toen in de jaren zeventig westerse reizigers kwamen, werd de vallei een klein eindpunt op zich. Volgens auteur Harley Rustad was het een Italiaan die Glenu werd genoemd die eind jaren zeventig begon met het maken van charas op grotere schaal in de vallei.

Hier en in Nepal leerden sommige reizigers het ambacht echt. De Amsterdamse Mila Jansen leerde tijdens haar jaren in de Himalaya charas wrijven. De Fransman Frenchy Cannoli werkte acht seizoenen in de Parvati-vallei en woonde soms in grotten. Allebei namen ze de kennis mee naar huis, en hun verhalen krijgen in de serie een eigen artikel.

De wet die naar India kwam

India had een ongebruikelijke uitzondering gekregen toen het VN-verdrag inzake verdovende middelen in 1961 werd aangenomen. Omdat cannabis deel uitmaakte van het religieuze en sociale leven in het land, kregen India en enkele buurlanden 25 jaar om het niet-medische gebruik af te bouwen.

Op 14 november 1985 trad de Indiase drugswet NDPS in werking, en werden charas en ganja illegaal. De wet geldt voor hars en bloeiende toppen, maar niet voor bladeren en zaden. Daarom is bhang nog altijd legaal, en in meerdere deelstaten bestaan er tot op vandaag bhangwinkels met een overheidsvergunning.

Goa: het strandeindpunt van de route

Voor veel reizigers was het doel niet de bergen maar de zee. Halverwege de jaren zestig kwam de Amerikaan Yertward Mazamanian, bekend als Eight Finger Eddie, naar Goa en vestigde zich uiteindelijk in Anjuna. Hij noemde zichzelf graag "the first freak in Goa". Anderen volgden, en Anjuna werd een van de bekendste eindpunten van de route.

In 1975 begon Eddie de vlooienmarkt in Anjuna, waar reizigers spullen verkochten en ruilden om te kunnen blijven. De markt bestaat nog steeds. Tegen het einde van de jaren zestig kwam ook Gilbert Levey, beter bekend als Goa Gil, uit San Francisco. Begin jaren tachtig begon hij op de stranden nachtelijke feesten met elektronische muziek te organiseren, en daaruit groeide het genre goa trance.

De vlooienmarkt in Anjuna, Goa
De vlooienmarkt in Anjuna, die Eight Finger Eddie in 1975 begon. Foto: Vyacheslav Argenberg, CC BY 4.0, via Wikimedia Commons.

Het beeld van Kathmandu als eindbestemming verspreidde zich ver buiten de route. In 1969 verschenen de roman Les Chemins de Katmandou van de Franse schrijver René Barjavel en de gelijknamige film, met Jane Birkin in een van de hoofdrollen. De film werd in Franse bioscopen door 1,6 miljoen mensen gezien. Een jaar later zong Cat Stevens "Katmandu", en in 1975 volgde Bob Segers nummer met dezelfde naam.

In Kathmandu woonde ook de dichter en fotograaf Ira Cohen, die in de jaren zeventig bij zijn uitgeverij Bardo Matrix onder meer gedichten van Gregory Corso en Paul Bowles uitgaf. In Zweden schreef de reisschrijver Tomas Löfström over de weg erheen in zijn boek Vägen till Kathmandu (De weg naar Kathmandu) uit 1975.

Nepal vandaag

Freak Street is nu een rustige straat met pensions en souvenirwinkels, in de schaduw van de toeristenwijk Thamel. Maar de cannabiskwestie is terug. Sinds 2020 zijn er in het Nepalese parlement meerdere voorstellen voor legalisering ingediend, en in mei 2024 kondigde de minister van Financiën aan dat medicinale cannabis legaal zou worden.

In juli 2026 nam de provincie Gandaki unaniem een wet aan die vergunde teelt voor medische en industriële doeleinden toestaat, met een grens van 0,3% THC voor industriële hennep. De wet van 1976 geldt landelijk nog steeds, en niet-medisch gebruik blijft illegaal. Maar voor het eerst in meer dan vijftig jaar beweegt Nepal weer richting het land dat de reizigers ooit leerden kennen.

Een cultuur die de reizigers overleefde

Freak Street, de sadhoes bij Pashupatinath, charas uit de Parvati-vallei en de vlooienmarkt in Anjuna. Aan het einde van de weg was er een cannabiscultuur die ouder was dan de reizigers, en die hen heeft overleefd. Met de hand gewreven charas werd een van de voorbeelden voor de hasjcultuur die later in Europa ontstond, en daar begint het volgende deel: het ambacht, van met de hand gewreven charas tot zeven en ijswater.

Meer in de serie

Dit is deel drie van vijf in onze serie over de Hippie Trail:

Lees ook ons portret van Frenchy Cannoli, die in de Himalaya leerde charas te maken.

Wat was Freak Street?

Freak Street, eigenlijk Jhochhen Tole, is een straat in de oude stad van Kathmandu die vanaf halverwege de jaren zestig de verzamelplaats werd voor reizigers op de hippie trail. Er waren goedkope logementen, cafés en winkels die tot 1973 hasj verkochten met een vergunning van de staat.

Wanneer werd cannabis in Nepal verboden?

De vergunningen voor de teelt en verkoop van cannabis werden op 16 juli 1973 ingetrokken, na druk uit de Verenigde Staten. Een volledig verbod volgde met een nieuwe wet op 22 september 1976, die landelijk nog steeds geldt.

Wat is charas?

Charas is hasj die wordt gemaakt door de bloeiende toppen van levende cannabisplanten tussen de handpalmen te wrijven tot de hars blijft plakken. De techniek wordt vooral in de Himalaya gebruikt, bijvoorbeeld in de Parvati-vallei en Malana in India.

Bronnen

Headerfoto: de Parvati-vallei in Himachal Pradesh. Foto: Methemfetamine, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons.

Uit het artikel
Lees verder

Gerelateerde artikelen

Alle artikelen →
Portrait of hemp activist Jack Herer in September 1989

Jack Herer: de Hemperor die de hennepbijbel schreef

Jack Herer was militair politieagent en Republikein tot hij dertig werd. Daarna schreef hij The Emperor Wears No Clothes, het boek dat de wereld met andere ogen naar hennep liet kijken. Dit is het verhaal van de Hemperor.

Naar boven